چۆلەكە

ئێواره‌ی دوو رۆژ له‌مه‌وپێش مرد بوو.

رێک ئێواره‌ی دوو رۆژ له‌مه‌وپێش له‌ سه‌ر بانه‌و مرد ‌بوو.

ئێواره‌ی دوو رۆژ له‌مه‌وپێش…

شتێكی نه‌ختێ خۆڵه‌مێشی …

پێست ته‌نک…

لاۆاز و

تێک ئاڵاو له‌ تاڵه‌‌ده‌زوویه‌ک له‌ سه‌ر بانه ‌و مرد بوو.

من تا راده‌ی هه‌واو و

ئه‌و په‌رداخه‌ی ئه‌لکۆلی تێیدا ده‌خۆمه‌وه‌ده‌مناسی:

هه‌موو به‌ستێنی به‌خته‌وری له‌ پاساری مالی ئێمه‌وه‌ بوو

تا پێچی دووهه‌می کووچه‌ی مه‌حه‌له.

‌

‌جارێک خۆی کرد‌ بوو به‌ ژوورێکدا و

تا به‌ربه‌یان

به‌ده‌م پێست رنینه‌وه‌

یه‌ک سه‌ر

سه‌ری به‌ په‌نجه‌ره‌دا سوا بوو.

جارێ تا حه‌وشی ئه‌و دراوسێیە‌ روێشت بوو

خنچکه‌ و روانینی بۆ له‌قی ئه‌و داره‌ و

سه‌رمه‌ستی به‌ربه‌یانانی

هی... ئه‌و کاره‌‌... بوو.

ئێواره‌یەك خوی دا به‌ ده‌س – با – ی  باکووره‌وه‌....

تۆزێ شه‌لی یو که‌ۆگی سه‌ر شانی

یادگاری ئه‌و سه‌فه‌ره‌ بوو.

جاریکیان باران

تا سنووری مه‌رگ

ته‌ری کرد بوو.

بۆ نوکته‌ با بیگێڕمه‌وه‌

جارێکیان

دوو رۆژ ده‌زوویه‌کی سپی له‌ پای ئاڵا بوو

دوو رۆژ به‌ بێ پشوو

به‌ ته‌نیشتی خۆیا بازنه‌ی درووست ئه‌کرد

که‌ رزگار بوو

ده‌زوو بۆ هه‌میشه‌ له‌ رۆحی ئاڵا بوو.  

ده‌زوو خه‌مناکترین بیره‌وه‌ری ژیانی بوو.

ده‌زوو ...

گرێ کۆرەی گیانی بوو.

جاریکیانیش

رێک ئێواره‌ی دوو رۆژ له‌مه‌و پێش

تێک ئاڵاۆ له‌ گۆڵۆڵه‌ ده‌زوویه‌کدا له‌ سه‌ر بانه‌و ... مرد ‌بوو..

تێبینی :

وت و وێژی كاك ئەمین گەردیگلانی لەگەڵ مامۆستا ئاسۆ لە ژێر ناونیشانی " شێعری ئەمرۆ وەك ئەشی مەشی وایە " لە ژمارەی 624 ی ھەفتەنامەی سیروان لە رێكەوتی 23 رێبەندانی 1389 چاپ كراوە ، ئەم وت و وێژە پێشتر لە گۆڤاری مەھاباد  ژمارەی 83 سالی 86  بە نێویی " شێعری ئەمرۆ وەك پۆفەك نەمەكی وایە "  چاپ كرا بوو ،  كە ئێستا پۆفەك نەمەكی بووەتە  ئەشی مەشی و ئەگەر خۆا یار بێ  دوو ساڵیتر ئەشی مەشی دەبێتە " چیپس " و سێ ساڵی تر دەبێتە بەستەنی و ھەروا بگرە تا  پاستیل و پاپكۆرن و ئیستەك و یان سۆك سۆك ، تەنیا كاك سەعید ؛ یان كاك ئەمین یان ئەو رۆژنامە و گۆڤارانەی كە بڵاوی دەكەنەوە دەبێ ئاگادار بن نەیكەن بە " شەمامە و خاڵخاڵ شەمام فێنكی " كە زۆر سەلەفیانەیە . 

ئه‌گه‌ر چۆله‌كه‌كان مردن و

شار بوو به‌ ئاجۆر و دیوار

خانم ...

خه‌فه‌ت  نه‌خۆیی

سپاردوومه‌ت  - با -

هه‌موو  ساڵێ  وێنه‌یه‌كی  یادگاری و

دوو  چۆله‌كه‌ێ  عاشقت  بۆ  بێنێ .

ئه‌گه‌ر  - با -  مردو

هه‌ناسه‌ت  بوو  به‌  قه‌فه‌س

خه‌فه‌ت  نه‌خۆیی

سپاردوومه‌ته‌ – باران-

هه‌موو  ساڵێ  وێنه‌یه‌كی  یادگاری و

دوومه‌شت  بات  بۆبێنێ .

ئه‌گه‌ر  باران مرد و

پێستت  بوو به‌ سه‌حرای  كه‌ربه‌لا

خه‌فه‌ت  نه‌خۆیی

خۆائێزانی  سپاردوومه‌ت  خه‌ون

هه‌موو  ساڵێ  وێنه‌یه‌كی  یادگاری و

دوو  په‌رداخ  بارانت  بۆ  بێنێ .

ئه‌گه‌ر خه‌ون مرد و

شۆێن پێ

چۆله‌كه‌  و- با - و  بارانت  ون كرد ...

نه‌ء ...

نه‌ء ، نه‌كا  خه‌ونه‌كانت  بمرێ

خۆت بسپێره‌  دیوار

خۆت  بسپێره‌  قه‌فه‌س

خۆت  بسپێره‌  سه‌حرا

به‌ڵام  خه‌ونه‌كانت  نه‌مرن .

خانم ... خه‌فه‌ت نه‌خویی

نه‌ء …….خه‌فه‌ت نه‌خویی

ئه‌گه‌ر خه‌ونه‌كانت بمرن

من

ناتۆانم

هیچ…………….

بسپێرمه‌ هیچ كه‌س .

" ساڵه‌هایه‌ دوای باران ،

بێده‌نگییه‌کی نمناک ئه‌م گه‌ڕه‌که‌ داده‌‌گرێ...

خوایه‌ زه‌مینی ئه‌مساڵ مان  پڕ به‌ره‌که‌ت بێ"

پیره‌ژن کاتێ له‌ په‌نجه‌ره‌وه‌ ته‌ماشای ده‌کرد ئه‌مه‌ی ووت .

له‌ ده‌رگای حه‌وش هاتنه‌ ده‌رێ ، 

یه‌کێ رووسه‌ریه‌که‌ی سفت به‌ست و

ئه‌ویتر دۆگمه‌ی کراسه‌که‌ی .

کۆڕ ده‌ترسا و کچ زۆرتر.

چه‌ند جار ئاۆڕیان بۆ پاش دایه‌وه‌.

پێش پێچی کووچه‌ وێستان ، به‌رامبه‌ری دار چنارێ....

رووسه‌ری بێده‌نگ بوو

دۆگمه‌ی بێده‌نگ بوو

کووچه‌ ، گه‌ڵا ، به‌رد ، دیوار بێده‌نگ بوون.

خۆایه‌ ... نمناکی ئه‌م لێوانه‌ بی خه‌ته‌ر که‌یی.

پیاوێ له‌ ماڵ هاته‌ ده‌رێ

سۆالکه‌رێ کۆکی

دوو سه‌گ له‌ ئاو وه‌ڕین

چه‌ند پۆلیس له‌ چه‌ند لاوه‌ به‌ره‌و دیوار رایان کرد .

" ساڵه‌هایه‌ دوای بێده‌نگی باران ،

وه‌یشوومه‌یەك‌ ئه‌م گه‌ڕه‌که‌ داده‌گرێ...

خۆایه‌ زه‌مینی ئه‌م ساڵمان بێ به‌ش نه‌که‌ی ."

پیره‌ژن کاتێ په‌رده‌ی په‌نجه‌ره‌که‌ی داده‌خست

ئه‌مه‌ی ووت .

 که‌ جێژوانی ‌ رۆژانی هه‌ینی گریاشان بوو

ئه‌...گه‌...ر...

ئه‌گه‌ر به‌یانیه‌ ...

له‌ خه‌و مه‌ستین و

ئه‌گه‌ر رۆژێ هه‌موو ره‌نگه‌كان ته‌وا بن

به بهانه ي برپايي نمايشگاه خوشنوسي حسن انجمن

ئێستا 92 رۆژ تا یانزه‌ی سپتامبه‌ر ماوه‌ ، 92 رۆژ تا رۆژێ که‌ بێ گۆمان مێژووێ خۆرهه‌ڵاتی ناۆه‌راستی گۆڕی ، نازانم بۆ که‌ۆتمه‌ بیری یانزه‌ی سپتامبه‌ر ره‌نگه‌ پاک کردنه‌وه‌ جیهان له‌ بوونه‌وه‌رێ به‌ناو ئه‌بوومسعب ئه‌لزه‌رقاویی ، یانزه‌ی سپتامبه‌ری هێنایه‌وه‌ بیرم ، خۆا ئێزانێ  من له‌ مه‌رگی هیچ گیاندارێ شادمان نابم ، به‌ڵام  ناتۆانم  بیشارمه‌وه‌ که‌ مه‌رگی زه‌رقاویی یه‌کی له‌و‌ باشترین هه‌واڵانه بوو که‌ تا ئێستا سه‌باره‌ت به‌ مه‌رگ بیستوومه‌ ،- ئه‌گه‌ر بۆ مه‌رگ باشترین درووست بێ-   ره‌نگه‌ من خه‌ریکم بێ ره‌‌حم ده‌بم ، یان بوونه‌وه‌رانێ وه‌ک ئه‌بوومسعب ئه‌لزه‌رقاویی هانم ئه‌ده‌ن بێ ره‌‌حم بم ، خۆا ره‌حمم پێ بکا .

 وا ئازانم  بۆ ئه‌م رۆژانه‌  خۆێندنه‌وه‌ی دووباره‌ی  یانزه‌ی سپتامبه‌ر شته‌یه‌کی خراپ نه‌بێ ، به‌ڵام بۆ منی شاعیر به‌ شێعر ، وه‌رگێڕانی شێعریکی ویسلاڤا شیمبۆرسکا بخۆێنه‌وه‌ له‌ ژێر ناونیشانی وێنه‌یه‌کی یانزه‌ی سپتامبه‌ر.

وێنه‌یه‌کی یانزه‌ی سپتامبه‌ر

له‌ نۆهمه‌ گڕگرتووه‌کانه‌وه‌ خۆی خسته‌خۆارێ ،

يه‌ک که‌س ، دووکه‌س

چه‌ن که‌س .

وێنه‌يه‌ک له‌ ژياندا هه‌ لیگرتن و

هێشتا هه‌ر ماون: له‌ سه‌ره‌وه‌ی زه‌مین ، به‌ره‌و زه‌مین .

یه‌کێکیان سه‌لامه‌ته‌ و زامێکی نه‌ختێ نه‌هێنی ، له‌ سه‌ر روومه‌تیه‌وه‌ دیاره‌ ،

ماویه‌تی قژه‌کانی ئاشۆفته‌ بێ و

کلیل و پاره‌کانی بڕژێته‌ خۆارێ .

هێشتا له ‌نێوان زه‌مین و ئاسماندان

له‌ نێوان جێگایه‌ک وا‌ هه‌ر ئه‌م ساته‌ کرایه‌وه‌  .

 ته‌نیا دوو کار ده‌تۆانم جیبه‌جێ بکه‌م

یان چیرۆکی ئه‌م فڕینه‌ بڵێمه‌وه‌و

یان دووایین ره‌سته‌ نه‌نووسم .

با که‌س نازانێ ... من کامبیز که‌ریمی ، ئاشقی ویسلاڤا شیمبۆرسکا ، شاعیری هاۆچه‌رخی له‌هیستانم ، نه‌ چۆنکه‌ ژنه‌ ... نه‌ء ... خۆا ئیزانێ  83 ساڵ ته‌مه‌نیه‌ ، پیر...  من ئاشقیم چۆنکه‌ ‌ دنیایه‌که‌ سه‌ێر ... پڕ له‌ باڵی په‌رۆانه‌ ، پڕ له‌ کراس ، پڕله‌ تۆنێل ، پڕ له‌ شێعر .

شیعری  شیمبۆرسکا تا سنووری مه‌رگ ساده‌یه‌ ، که‌ش و هه‌وای شیعره‌کانی شیمبۆرسکا ژیانی ناچاری راستیه‌کانه‌ له‌ ته‌نیشتی یه‌کتره‌ۆه‌ ،  راستیگه‌لێ که‌ هه‌رکامیان به‌ ته‌نیایی ناتۆانن شێعر دروست که‌ن ، به‌ڵام به‌ کۆمه‌ڵ له‌ فه‌زای هیچه‌ۆه‌ هه‌موو شتێ درووست ده‌که‌ن .

کاکه‌ گیان لێگه‌رێ ... دوو مانگ له‌ له‌ۆبه‌ر شێعریکی  شیمبۆرسکام خۆێنده‌ۆه‌ ... سه‌ێر... زۆر نزیک بوو  به‌ دنیای پڕ له‌ جوانی ئێستاۆه‌ ،  ته‌رجه‌مه‌م  کرد  بۆ تۆ ... حه‌زت کرد بیخۆێنه‌وه‌.

چوار ساڵ له‌ مه‌وبه‌ر، له‌ شاری سنه‌ ، شه‌قامی سیرووس گه‌ره‌کی سپوورئاوا ، خانوویی ژماره‌ 51 ، نۆهۆمی دووهه‌م ، ژووری یه‌که‌م ... ‌دوای ڕۆژێکی قه‌ره‌باڵغ و پڕ له‌ هه‌ناسه‌ سوار بوون نووستبووم ، که‌ێ و چۆن ؟ نازانم ... ته‌نیا له‌ بیرمه‌ به‌ بۆنه‌ی تینوویه‌تیه‌وه ساعه‌ت چوار و چل ده‌قێقه‌ له‌ خه‌و راچڵه‌کیم ... نوورێکی سوور تێکه‌ڵاو به‌ زه‌ردیکی مۆلایم سه‌رانسه‌ری ژووره‌که‌ی داپۆشی بوو ، ئه‌ونده‌ که‌ من ئاگادار بووم  له‌ شاری سنه‌ ، شه‌قامی سیرووس گه‌ره‌کی سپوورئاوا ، به‌رامبه‌ر خانوویی ژماره‌ 51 هیچ چرابه‌رقێ نه‌بوو ، سه‌ێر بوو... هه‌ستام ... چوومه‌ به‌ر په‌نجه‌ره‌وه‌... ئه‌ڵا... سنه‌ نه‌بوو ... ئه‌سته‌مبۆل بوو ، شه‌قامێک له‌ نزیکی ئه‌یاسووفیه‌ ... زۆر ترسام ... ویستم ڕاکه‌م... ویستم بقیژێنم ... ویستم له‌ پله‌کان بێمه‌ خۆارێ و باۆکم ئاگادار که‌م ... که‌ هاته‌وه‌ بیرم  سنه‌ و شه‌قامی سیرووس و گه‌ره‌کی سپوورئاوا وخانوویی ژماره‌ 51 ، خه‌و بووه‌و ئه‌سته‌مبۆل و ئه‌یاسووفیه‌ دنیای منه‌ ، من 200 ساڵه‌ ون بووم ، دوو قۆم ئاوم خۆارده‌وه‌و خزامه‌ نێو پێخه‌فه‌که‌م و چاوم قووچاند ...

له‌ خه‌ومدا ئه‌فسه‌رێکی سۆپای چین بووم و له‌ دائیره‌ی راگه‌یاندن ئیشم نه‌کرد ، خۆائیزانێ چینی قسه‌م ده‌کرد له‌ وه‌زیری رۆشنبیری چاکتر. بڕیاردرا بوو ده‌قی وتاری فه‌رمانده‌ی ئه‌رته‌ش به‌ بۆنه‌ی پنجاهمین ساڵیادی دامه‌زراندنی حکوومه‌ت  به‌ چل زمان ته‌رجه‌مه‌ بکه‌ینه‌وه‌ ، هه‌موو کارمه‌ندانی ده‌زگا بۆ مانای وشه‌ی 'ئه‌مه‌ ئه‌ۆه‌کی' تووشی سه‌رلێشێواویی بووبوون ، ئه‌م وشه‌یه‌ له‌ هیچ قامووسێکی چینیدا نه‌بوو ، ته‌نانه‌ت جه‌نابی فه‌رمانده‌ش خۆی ماناکه‌ی نازانی ، ده‌یانگۆت وشه‌یه‌کی رۆژهه‌ڵاتیه‌و فریشته‌کان خستویانه‌ته‌ نێو ده‌قی وتاری فه‌رمانده‌وه‌ ، سه‌ێر ئه‌وه‌ بوو من مانای ئه‌و وشه‌مه‌ ده‌زانی و ئه‌مه‌ش خه‌ته‌ریکی زۆر گه‌ۆره‌ بوو ، من خه‌ڵکی پێکه‌ن ، مناڵی ژن و پیاوێکی چینی که‌ تا ئێستا به‌ سه‌فه‌ریش له‌ چین نه‌هاتبوومه‌ ده‌ره‌وه‌ چۆن ده‌بێ مانای وشه‌یه‌کی رۆژهه‌ڵاتی بزانم ، بێ گۆمان جاسووسم ، هیچ رێگای نه‌بوو جگه‌ له‌ خه‌و هه‌ستان ...  راچڵه‌کیم...

 بانه‌وسان بوو  ، له‌سه‌ر بان نووستبووین ، به‌غا بوو ، نه‌ سنه‌ مابوو نه‌ ئه‌سته‌مبۆل ، حه‌ی... حه‌ی... حه‌ی... باوڕناکه‌ن له‌ سه‌عید نه‌جاری پرسن که‌ به‌ کراسێکی سپی ئاۆدامانه‌وه‌ له‌ ته‌نیشتم نووستبوو به‌‌و نیشانه‌ – با -   کراسه‌که‌ی  تا که‌مه‌ری هه‌ڵدابووه‌وه‌ ، برا خۆ زۆرتان نیه‌ به‌سه‌رمه‌وه‌ ... به‌سیه‌... با ئابڕوومان نه‌چێ ...

غۆربه‌تێکی گران بوو ... من خۆمم ون کرده‌بوو ، ته‌نیا ده‌میشق مابوه‌وه‌، که‌ ئه‌و شه‌ویی چوار ساڵ له‌ مه‌وبه‌ر دوو ساعه‌تێکیش له‌ نادیه‌کی ئه‌و شاره‌ که‌بابچیه‌کی زۆر شاره‌زا بووم .

ئێستا چوار ساڵه‌ یان ڕه‌نگه‌ چل ساڵه‌ ، 24 ساعه‌تی خۆا له ‌سه‌فه‌رم ، 2 ساعه‌ت مامۆستای زانکۆی ئۆپسالام له‌ سویید ، 4 ساعه‌ت فیله‌سووفیکی گۆرانیبێژ یان گۆرانیبێژێکی فیله‌سووفم له‌ سه‌ر شاشه‌ی ته‌له‌فیزیوون ، 3 ساعه‌ت ئاواره‌ی نێو شه‌قامه‌کانی ئاتنم له‌ یوونان ،  5 ساعه‌ت به‌شداری خۆپیشاندانی نێۆنازیه‌کان ده‌که‌م له‌ برلین ، 1 ساعه‌ت نۆێنه‌ری پارلمانی نۆرۆێژم ، 1 ساعه‌ت له‌ سنه‌م ،  1 ساعه‌ت له‌ دیاربکر ، 1 ساعه‌ت له‌ قامێشلوو ، 1 ساعه‌ت له‌ هه‌ولێر و رێک 5 ساعه‌تیش پشوو ئه‌ده‌م .